terça-feira, 26 de dezembro de 2017

Grupu Rebenta Kria Prezepiu Moris no Rai Belem Iha Dili


Sai ona kultura moris nudar Kristaun, hodi selebra loron natal katak hodi hanoin hikas loron meninu Jesus moris iha rai naran Belem, ne’ebe monu iha fulan Dezembru. Sai ona kultura sarani sira, harii prezepiu iha idak-idak nia uma, hodi selebra loron kosok oan moris.

Iha era modernizasaun prezepiu ne’ebe mai ho modelnu oin-oin, ho ninian feitu ne’ebe oin-oin, no halo ita hanoin orijinalidade hosi prezipiu komesa atu lakon, la uza ona duut matak, ai kakeuk no halo bibi luhan.

Oin seluk ho grupu Rebenta, grupu ne’ebe involve mesak joven feto no mane, iha loron natal ida ne’e, sira hamosu buat foun ne’ebe mak halo uniku liu hosi prezepiu moris. Grupu Rebenta koko atu hamosu orijinalidade bainhira meninu Jesus moris iha rai naran Belem. Iha Nain fetom sao Jose, Anjo Gabriel, meninu Jesus, sidade Belem, ema judeu no moris komunidade nian iha tempu ne’eba, iha rai Belem. Buat hotu ne’ebe sira iha, halo hosi ema moris duni (makhluk hidup. Red).

TAFARA. TL koko hakbesik an, hodi hare direitamente prezepiu moris ne’ebe mak kria hosi Rebenta Group. Saida mak jornalista TAFARA.TL haree katak, buat hotu moris, meninu Jesus, nain feto, Sao Jose, Anjo Gabriel no sira seluk tan. Bainhira haree ho matan sente katak hakat duni ba iha rai Belem no asiste duni oinsa meninu Jesus moris, oinsa komunidade Belem sira halao sira nia moris iha rai moris fatin meninu Jesus.

TAFARA.TL hasoru malu ho Koordenador Rebenta, Joao Basilio da Costa, iha fatin ne’ebe sira halo prezepiu moris, ba TAFARA.TL Joao, ho naran konnesidu Jojo hateten katak tanba sa mak grupu Rebenta iha inisiativa hodi halo prezepiu moris tanba atu hametin fiar, tanba durante ne’e iha servisu fatin komesa tau santa clause, ne’e nia nigsinifika saida? tuir igreja Katolika nia fiar tenke tau meninu Jesus, nain feto no Sao Jose, tanba momentu Jesus moris santa clause laiha. Atu hasae juventude nia kreatividade, oinsa mak sira bele ekspresa sira nia kreatividade ne’ebe mak iha, liu-liu hosi halo prezepiu moris.

“Oinsa mak sira bele memahami biblia ne’e ho didiak, tanba dala barak ita tama sai prezepiu, ita hare mak iha estatua, rebo –rebo los, tanba momentu Jesus moris ne’e hau sente laos hanesan ne’e, momentu Jesus moris no situasaun ne’ebe defisil, to kosok ona moris iha bibi luhan ida, barak mak la komprende ida ne’e, entaun sira naran halo deit no signifika natal ne’e atu lakon dadauk ona, tanba ne’e mak ami halo ida ne’e, no hatudu ba komunidade, situasaun Belem mak hanesan ne’e duni”,esplika Joao Basilio.

Jojo hatutan katak laos kria deit prezepiu moris maibe kria mos rai Belem ho situasaun iha ema riku no ema kiak, iha ema Judeu sira. Halo mos hotel ne’ebe Maria ho Sao Jose ba dere odamatan hodi tur ahi maibe uma nain la fo, halo kompletu ho situasun ne’ebe akontese iha Belém.

Joven 80 resin ne’ebe involve iha grupu Rebenta, ne’ebe hatudu sira nia kreatividade hosi prezeipiu moris ne’e, inklui labarik kiik oan sira, ne’ebe mak say hanesan labarik Belem sira. Hosi observasaun TAFARA.TL katak sira uza duni ropa modelnu uluk nian, ne’ebe sai tradisaun ema moris iha tempu uluk nian, iha rai Belem.

Jojo konfesa ba TAFARA.TL katak liu hosi atividade ne’ebe Rebenta halo, katak bele hatudu valor boot tanba hare ba situasuan agora katak sarani Katolika komesa namlele ona.

“Dala ruma ita tama sai uma, iha santa clause mak tara iha prezepiu, meninu Jesus ne’e laiha ona, signifika natal ne’e atu lakon tiha, tanba ne’e mak ami hakarak hatudu ida ne’e, hodi hanoin fila fali, konaba original natal, bainhira Jesus moris iha bibi luhan, oinsa mak ema relembra fali tempu uluk nian. Fo hanoin fali ba sarani sira katak prezipiu kona ba simbolu Jesus moris mak hanesan ne’e, laos halo prezipiu depois hemu no lanu iha prezepiu nia oin. Prezepiu ne’e fatin atu halo refleksaun, oinsa mak nain feto liu hosi tempu defisil, hodi kosok oan bele moris”,hateten Jojo.

Ideas hodi halo prezepiu moris no kria rai Belem mai duni hosi Jojo. Ba TAFARA.TL Jojo hateten hanesan sutradara, script writer tenke hamosu ideas foun ne’ebe mak ema sedauk halo. Iha parte ida oinsa mak bele hamenus lixu, tanba sasan sira ne’ebe uza, mai hosi lixu sira ne’ebe mak ema soe arbiru, Rebenta ba hili pois dezenha fali.

Jojo reprezenta grupu Rebenta, hodi hatoo lia menon ba joven sira katak natal ne’e hodi hatudu katak Nain Jesus lori paz, domin no dame mai ita, iha natal ita bele perdua malu. Joven sira mos bele dezenvolve sira nia kreatividade no identifika sira nia an, saida mak sai hanesan sira nia abilidade, “ita koalia kona ba dame, laos tenke liu hosi halo seminar boot, maibe dasa foer mos parte hosi dame, ita hahu hosi buat kiik oan, maibe ho valor ne’ebe boot”

Iha fatin hanesan TAFARA.TL dada lia ho nain feto, inan hosi meninu Jesus, nia naran mak Maria Izabel Freitas Moreira (29). Ba TAFARA.TL Maria Izabel hateten katak atu hatudu ba komunidade atu bele valorize loron kosok oan ne’ebe moris iha bibi luhan.

“Tinan-tinan sempre halo prezepiu maibe ita uza patung ka buat sira instant ne’ebe ema dezenha ona. Hau lori bebe mos mai invole atu koko hatudu ba komunidade originalidade konaba rai Belem no bainhira meninu Jesus moris. Buat hotu moris laos halo hosi estatua”,hateten Maria.

Maria Izabel ne’ebe sai Nain feto ne’e sente kontente hodi invole iha prezepiu moris ne’e, maske dala ruma preokupa tanba tenke lori bebe oan, Nivania Princess Ximenes, ne’ebe foin halo fulan hitu, atu sai meninu Jesus iha luhan ne’ebe sira prepara ba, maibe Maria fiar katak bebe oan sei la hetan moras tanba buat ne’ebe halo, hanesan prezente furak ba Jesus ne’ebe sarani sira hahi.

Atividade refere halo iha Secretário de Estado do Desportu e ds Promoção da Alta Competiçao tanba Rebenta halo parseiru hodi hakerek artigu ba iha jornal Lia Foun Sae. Osan ne’ebe Rebenta uza hodi realiza prezepiu moris ne’e ho osan $500.00 no faan kupon ema ida $1.00, atu vizitantes ne’ebe mai hare direitamentu prezepiu moris, bele halo kontribuisaun ba Rebenta atu kontinua moris nafatin.

Autor ba meninu Jesus mak bebe oan fulan hitu, Nivania Princess Ximenes Moreira, inan feto (meninu Jesus nia inan) mak Maria Izabel Freitas Moreira (29), Sao Jose mak Calisto Ximenes (29). Anjo mak Rita da Costa. Ekipa sira seluk sai hanesan ema judeu, familia Herodes no komunidade Belem.

Prezepiu moris ne’e halao hosi 24 Dezembru to loron 31 Janeiru, iha Secretário de Estado do Desportu e ds Promoção da Alta Competiçao, hahu hosi tuku 7:00 kalan to tuku 11:00 kalan.

TAFARA.TL observa katak rai Belem ne’ebe Rebenta kria halo hosi nú Tahan, sasan lixu sira ne’ebe ema soe ona, kria fali sai sasan ne’ebe furak. Baraka ne’ebe meninu Jesus moris halo duni hosi ai tahan. Iha sorin balun familia Herodes hela ba, iha fatin sorin ema riku no ema kiak sira moris iha rai Belem ho tradisaun ne’ebe akontese iha tempu uluk. Hamosu ita nia imanijasaun sente duni moris iha rai Belem, no bele asiste duni oinsa Jesus moris iha bibi luhan.

Grupu Rebenta ne’ebe moris iha tinan 2011, ho nia motto Rebenta Stigma no Diskriminasaun, hakarak nafatin akumula joven sira hotu mai ho nia istoria ne’ebe la hanesan, atu kontinua kontribui sira nia matenek no kreatividade, hodi ba rai ida ne’e, no koko hatudu ezemplu diak ba joven sira iha rai doben ida ne’e.

Zevonia Vieira | TAFARA.TL | 25.12.2017

Sem comentários: